Jemuwah, 19 Juni 2026 Minggu Limrah Yeremia 18:18-23; Jabur 69:7-10, 16-18; Lelakone Para Rasul 5:17-26 “Padha menyanga ing Padaleman Suci, ngadega lan nggelarna sakabehe pangandikaning urip iku marang wong akeh.” (Lelakone Para Rasul 5:20) NGGELARAKEN SABDANING GESANG Para sakabatipun Gusti Yesus katimbalan supados nggelaraken Injiling kawilujengan dhateng sedaya umat ing bumi. Nggelaraken utawi nyariyosaken bab kawilujengan saking Gusti Allah ingkang sampun kababar. Sedaya manungsa dados jujugan kawilujenganipun Gusti, mila sageda sedaya manungsa gesang ing kawilujengan Gusti, lumantar pakaryanipun Sang Kristus. Para sakabat sampun nampi mukjizat saking Gusti, inggih menika kaluwaran saking pakunjaran, tanpa dipunmangertosi dening tiyang sanes. Mila candhakipun dipuntimbali supados nggiyaraken sabdanipun Gusti, sabdaning gesang dhateng tiyang kathah. Para sakabat purun nindakaken, awit pancen saking wiwitan suka ing peladosanipun kagem kamulyanipun Gusti tuwin kawilujenganipun tiyang kathah. Saestunipun, nggelaraken sabdaning gesang inggih pangandikanipun Gusti dhateng tiyang kathah minangka tugasipun pasamuwan. Pasamuwan nggadhahi tugas kalih, i.m martosaken Injilipun Gusti Allah (marturia) tuwin pangrimating kapitadosanipun sedaya warganing pasamuwan (penggembalaan utawi pastoralia). Dumugi sapriki, tugas nggelaraken sabdaning gesang tetep dados tugasing pasamuwan sacara lembaga menapa dene pribadi sedaya warganing pasamuwan. Kita nggadhahi wajib martosaken Injilipun Gusti dhateng sesami. Martosaken bab Gusti Allah ingkang tansah nresnani sedaya manungsa; Gusti Allah maringi kawilujengan lumantar pakaryanipun Gusti kita, Yesus Kristus; manungsa dados jujuganing kawilujenganipun Gusti, mila samia pitados dhateng panjenengan-Ipun; manungsa gesang awit sih nugrahanipun Gusti, mila tansaha atur panuwun ing salampahing gesang. Nggelaraken injilipun Gusti minangka sabdaning gesang tata potados tanpa winates ing wekdal. Salamining gesang, rikala kita taksih ambegan, kita sami katimbalan nindakaken wajib menika. Menika minangka respon tumrap sih nugrahanipun Gusti, ingkang sampun mawujud nyata ing gesang kita sami. Sageda nindakaken kanthi suka bingah. |KR

Kemis, 18 Juni 2026 Minggu Limrah Yeremia 18:12-17; Jabur 69:7-10, 16-18; Ibrani 2:5-9 “Sampun ngantos nyingidaken wedana Paduka saking abdi Paduka, amargi kawula karupekan; mugi enggal karsaa paring wangsulan dhumateng kawula!” (Jabur 69:18) GUSTI, AMPUN NYINGIDAKEN WEDANA PADUKA Gusti Allah nyingidaken wedananipun tumrap manungsa, ngemu teges Gusti boten karsa mirsani, boten karsa nggatosaken manungsa. Kawontenan mekaten saged kelampahan, awit manungsa boten nggatosaken pangandikanipun Gusti, menapa dene boten purun nindakaken dhawuh-dhawuhipun kanthi gumolonging manah. Ing wusananipun, manungsa ngraosaken karupekan, kawontenan ingkang mboten prayogi ing gesangipun. Sampun leres lan jumbuh kaliyan karsanipun Gusti, kados ingkang sinerat ing Jabur 69:18. Rikala manungsa ing kahanan karupekan, manungsa nyenyuwun dhumateng Gusti, sageda Gusti boten nyingidaken wedananipun. Sewalikipun, sageda Gusti mirsani, nggatosaken dhumateng manungsa ingkang gesang ing karupekan. Kanthi pitados lan pangajab, Gusti paring pitulungan, nyingkiraken karubedan ing gesanging manungsa. Lan candhakipun, manungsa saged luwar saking karubedan lan ngraosaken lodhang ing manahipun. Boten mbeseseg malih. Tumraping manungsa, karupekan minangka satunggaling prekawis limrah ing gesangipun. Awit manungsa dados titah ingkang dereng sampurna gesang ing jagad menika. Taksih saged ketaman sesakit, ekonomi ingkang cumpen, brayat nandhang cecongkrahan, menapa dene rejeki karaosaken seret. Tumraping tiyang pitados, kahanan ingkang mekaten ampun ngantos dados dhadhakan nebih kaliyan Gusti. Nanging sewalikipun, sageda dados pamecut saya celak kaliyan Gusti, gesang nindakaken dhawuh-dhawuhipun gusti, tuwin setya tuhu dherek Gusti. Gusti Allah punika saestu Gusti ingkang Maha Asih tumraping manungsa saha sedaya titah. Rikala ing karibedan lan manungsa sowan ing ngarsanipun Gusti, prekawis menika dados lampah ingkang leres. Dados solusi utawi margining pangluwaran. Mila, rikala ketaman ing karibedan, prayogi sageda saya kenceng ing pandonga, ugi saya celak srawunganipun kaliyan Gusti Allah kaswargan, inggih ing asmanipun Gusti Yesus. |*KR

Rebo, 17 Juni 2026 Minggu Limrah Wulang Bebasan 4:10-27; Jabur 105:1-11, 37-45; Lukas 6:12-19 “Nanging dalane wong mursid iku kaya pepadhang ing wayah esuk, kang mundhak-mundhak padhange ngati tumeka ing wayah tengange” (Wulang Bebasan 4:18) WONG MURSID MINANGKA PEPADHANG “Pepadhang” punika ngemu suraos ingkang mawerni-werni. Kados dene Roh Suci, Rohing Pepadhang, ingkang madhangi, paring panglipur lan ayem-tentrem ing gesanging manungsa. Ulate padhang ateges manahipun suka bingah, ketingal ing pasuryan ingkang mbingahaken lan tumindak leres. Tiyang mursid inggih tiyang ingkang setya tuhu ndherek Gusti kapralambangaken minangka pepadhang ing wayah enjing. Ngemu teges, gesangipun tiyang mursid ing prekawis sae, ing bebener, ingkang ndadosaken kabingahanipun tiyang sanes. Mila, tiyang mursid kathah sedherekipun, dipunantos-antos dhatengipun, ingkang saged ngguyubi lan ndamel kabingahanipun tiyang kathah. Manungsa saged dados tiyang mursid awit adrengipun manah pribadi, kajurungan dening Rohing Allah, Rohing pepadhang. Gusti Allah maringi pepadhang ing manahipun tiyang pitados, ingkang ndayani tiyang mursid kuwagang gesang ing pepadhang. Purun gesang ing karukunan kaliyan tyang sanes, saged apunten-ingapunten kaliyan tiyang ingkang nandhang lepat, ugi tansah memuji asmanipun Gusti kanthi gumolonging manah. Pepadhangipun tiyang mursid ampun ngantos mbleret, saya suda urubipun. Saya malih ampun ngantos pejah. Menawi urubipun pejah, ateges gesangipun tiyang mursid mboten migunani dhateng tiyang sanes. Gesangipun taksih ambegan, taksih ngersakaken dhahar lan ngunjuk, nanging mboten migunani ing bebener dhateng tiyang sanes. Muspra kemawon, gesangipun ngamplah. Gusti Allah ngersakaken, manungsa sageda milih dados tiyang mursid. Godhanipun dados tiyang pancen mawarni-warni. Nanging, Sang Roh Suci, Rohing pepadhang tansah madhangi manahipun manungsa, supados manungsa tansah dados tiyang mursid. Ugi, manungsa purun dados tiyang mursid. Ateges, purun dados astanipun Gusti madhangi tiyang kathah ing sakiwa-tengenipun. Ndamel tentrem rahayu, panglipuran, saha guyub-rukun kaliyan tiyang sanes. Tiyang mursid dipunremeni dening tiyang kathah. Pawartos ingkang mbingahaken. |*KR

Selasa, 16 Juni 2026 Minggu Limrah 1 Samuel 3:1-9; Jabur 105:1-11, 37-45; 2 Tesalonika 2:13-3:5 “Padha saosa puji sokur marang Pangeran Yehuwah, padha nyebuta asmane, pakaryane padha suwurna ana ing antarane para bangsa!” (Jabur 105:1) PAKARYANE GUSTI PADHA SUWURNA Pakaryanipun Gusti Allah dhateng manungsa saestu kathah lan mawarni-warni. Gusti maringi kawilujengan, bagas-warasing raga, katentreman ing manah, guyub-rukun ing brayat, menapa dene rejeki ingkang katampi saben dinten lan saged nyekapi kabetahaning brayat. Kidung ingkang sinerat ing Jabur 105 mirungganipun ayat 1 nimbali dhateng para pitados, supados nyuwuraken pakaryanipun Gusti Allah. Timbalan menika ngemu teges, bilih (1) pakaryanipun Gusti Allah dhateng manungsa tuwin titah sajagad saestu nyata, wonten wujudipun; (2) manungsa ingkang kaparingan pikiran, raos, ugi kawicaksanan dening Gusti Allah, sageda mratelakaken pakaryanipun Gusti ing gesang saben dintenipun. Pakaryanipun Gusti sageda saestu dados pakaryanipun Gusti. Ampun ngantos manungsa ngaku-aku pakaryanipun Gusti Allah dados pakaryanipun manungsa pribadi. Manungsa dados sarana, dipun agem dening Gusti satemah pakaryanipun Gusti mawujud ing jagad, tuwin saged karaosaken dening manungsa. Mila, manungsa sampun samesthinipun atur panuwun sokur, ngluhuraken asmanipun Gusti, tuwin sedaya pakaryanipun Gusti dipun suwuraken. Ampun ngantos kuwalik, manungsa nyuwuraken pribadinipun, ngengungaken pakaryanipun piyambak. Kadospundi anggenipun manungsa nyuwuraken pakaryanipun Gusti Allah? Manungsa nyuwuraken pakaryanipun Gusti Allah lumantar kapitadosanipun ingkang bakoh, tumuju namung dhumateneg Gusti Allah kaswargan, ing asmanipun Gusti Yesus. Tansah ngibadah ing saben dinten Minggu tuwin dinten-dinten pangibadah sanesipun kanthi tumemen. Tansah ndedonga kanthi gumolonging manah, atur panuwun sokur awit berkah-berkahipun, ugi nyenyuwun ingkang dados kabetahanipun. Gesang ing lampah ingkang pener ing panguwaosipun Sang Roh Suci. Memuji asmanipun, Gusti ingkang Maha Asih dhateng sedaya titah ing jagad. Setemah asmanipun Gusti Allah ingkang Maha kuwaos saha Maha Asih saya dipun raosaken tuwin dipunpitadosi dening sedherek kathah. |*KR

Senen, 15  Juni 2026 Minggu Limrah Yusak 1:1–11; Jabur 105:1–11, 37–45; 2 Tesalonika 3:1–5 “Ingsun rak wus dhawuh marang sira: disantosa lan diteguh? Aja giris lan semplah, amarga Pangeran Yehuwah, Allahira nunggil karo sira ing saparanparanira.” (Yusak 1:9) TANSAH KENDEL, NGLESTANTUNAKEN PANGANDEL Kacariyosaken bilih saksampunipun Sang Musa seda, senapati Yosua angsal tugas ageng piniji nglajengaken pakaryanipun Musa, kedah lumampah mimpin umat pilihan lumebet ing tanah Kanaan. Gusti Allah paring pangandika, “Sira disantosa lan diteguh atinira, amarga sira kang bakal nuntun bangsa iki supaya bisa ndarbeni nagara kang Sunjanjekake kalawan supaos marang para leluhure, menawa bakal kaparingake marang dheweke kabeh.” (Yusak 1:6) Gusti Paring Dhawuh lan paring kakiyatan dhumateng Yosua (Yosua 1:1–11). Ingkang baken, Yosua kedah sumarah mring Gusti Allah saha kadunungan kakendelan. Gusti Allah paring pepenget, “Mung bae sira disantosa lan diteguh, tumindaka kalawan ngati-ati condhong karo angger-angger kang wus diprentahake abdiningSun Musa marang sira, aja nyleweng ngiwa utawa nengen saka iku, supaya sira oleh kabegjan menyanga ngendi bae paranira.” Mekaten ugi kita. Kita minangka pelados, pemimpin, utawi peranganing pasamuwan, kedah gadhah kakendelan ingkang asalipun tuwuh saking iman, tumuju mring sih pitulungipun Gusti; boten saking kaprigelan, kasagedan kita piyambak. Supados saged tumindak mekaten kedah enget lan pitados dhumateng Gusti Allah. Juru Masmur ugi ngengetaken, sampun ngantos supe dhateng kasaenan lan sih palimirmanipun Gusti. Panjenenganipun ingkang sampun nuntun saha setya ngreksa gesaning para kagunganipun. Awit saking punika, sumangga  tansah enget dhateng katresnaning Gusti Allah. Rikala ngadhepi kasangsaraning gesang, mbok menawi awit saking kesrakat, awit saking kasusahan ekonomi, awit saking krisis iman, mangga tansah enget bilih Gusti Allah boten nate negakaken kita.Pramila kita  kedah tetep yakin estu bilih  Gusti Allah punika setya, sanajan kawontenan boten cetha (2 Tesalonika 3:1–5). Saestu, Gusti iku setya tuhu, Panjeneganipun badhe nyantosakaken manah kita. Amin |*LES

Ahad, 14  Juni 2026 Minggu Limrah Pangentasan 19:2-8a; Jabur 100; Rum 5:1-8; Mateus 9:35-10:8, (9-23) “Panjenenganipun mirsani wong akeh, atine padha trenyuh, amarga wong-wong iku padha kaya wedhus tanpa pangon.” (Mateus 9:36) DIPUN PILIH, DIPUN TRESNANI, DIPUN UTUS Kita sami mangertos bilih gesang ing jaman samangke punika pinanggih kaliyan maneka warni tantangan: ekonomi ingkang saya angel, pajak ingkang saya awrat, moral ingkang saya owah, kabudayan global ingkang asring nggeser nilai-nilai adiluhung, lan raos “kesepian rohani” ingkang saged tumempuh ing umat. Ing satengahing kahanan punika, pitedah Kitab Suci nyarengi kita, paring pepadhang saha panglipur, saha ngajak kita ngraosaken timbalanipun Gusti Yesus ing jaman menika.   Ing Pangentasan 19: 2 – 8a Gusti Allah nimbali lan miji bangsa Israel dadps umatipun. Bangsa punika dipun undang mebet prasetyanipunGusti,“Kang iku saiki, manawa sira padha ngestokake dhawuhingSun klawan temen-temen sarta padha netepi prasetyaningSun, mesthi sira padha dadi kekasihingSun pinilih saka ing antarane sakehe bangsa, awit salumahing bumi iku kagunganingSun” (ayat 5).Bab punika nelakaken babagan identitas umat pilihan, ingkang boten dipun pilih awit jasa, kasaenan, nanging amarga sih-rahmat. Ing jaman samangke, gereja lan umat Kristen ugi dipun sebat minangka umat kagungane Gusti (1 Petrus 2:9). Kita punika dados pewaris prasetyan, lan kadunungan  timbalan lan tanggung jawab. Kita boten pareng gesang kanthi saksekecanipun piyambak, nanging kedah kanthi tanggel jawab kangge nelakaken katresnan lan kautamenipun  Gusti wonten ing donya. Ing Matius 9:35-10:8 Gusti Yesus mirsani kawontenaning tiyang kathah, Panjenenganipun trenyuh. Ing basa Yunani, tembung “trenyuh” punika maknanipun kraos nggregel, pangraos kang jero, tulus. Tiyang kathah punika kados menda tanpa pangen. Awit saking punika, Gusti Yesus milih lan ngutus para sakabat. Panjenenganipun maringi panguwaos, nanging ugi ngelingake bab tantangan: bakal dipun tampik, panganiaya lan dipun adili. Punika gambaran gereja jaman sapunika: dipun paringi misi, nanging kedah sumadya ngadhepi tantangan pelayanan Kristen punika adhedhasar katresnan lan kawelasan dhateng tiyang ingkang ringkih. |*LES

Setu, 13 Juni 2026 Minggu Limrah Pangentasan 6:28–7:13; Jabur 100; Markus 7:1–13 “Padha lumebua liwat ing gapurane kalawan memuji asmane, lumebua ing platarane kalawan kidung pangalembana, ngaturna pamuji sokur lan ngluhurna asmane.” (Jabur 100:4)SUMARAH  MRING GUSTI ALLAH, MITUHU DHAWUHE Waosan suci dinten punika mbabaraken lelampahanipun Nabi Musa nalika kaparingan dhawuh dening Gusti Allah kangge ngadhepi Sang Pringon. Nanging Musa rumangsa ringkih, boten pantes,  boten nggadhahi kawicaksanan, lan boten pinter ngendika. Nanging Gusti Allah ingkang maha kuwaos sampun paring dhawuh, lan Musa piniji, pinilih, kautus dening Gusti. Pranyata Gusti Allah boten negakaken, mboten nilar Musa.  Malah kepara empati kanti ngutus Harun supados nyengkuyung lan mbiyantu Musa. Gusti Allag ugi paring pangandika lan pratandha-pratandha ingkang ngukuhaken paladosanipun Musa.   Inggih pancen mekaten, ing Pangentasan 6–7, kita sinau bilih timbalan saking Gusti punika boten gumantung  dhumateng:  kasagedan, kapinteran, kawaskithan utawi kemampuan kita. Nanging gumantung  dhateng Karsaning Gusti tuwin kasetyan kita, saha sesambetan kita kaliyan Gusti Allah. Wonten Ing Jabur 100, kita dipun ajak tansah ngrimati relasi utawi sesambetan ingkang raket klayan Gusti Allah. Umat kaajak lumebet ing gapuraning padalemanipun Gusti kanthi panuwun sokur, pasuryan bingah, sarta kidung pamuji.  Juru Masmur ngatag kita supados ngibadah boten kanthi ritual kosong, nanging ingkang tuwuh saking raos sokur lan panggalih ingkang murni. Kapratelaaken kanthi cetha:  “Lumebua ing platarane kalawan kidung pangalembana”. Kaandharaken ugi  bilih ibadah sejati punika prakara gesang, boten namung pasinaon liturgi, nanging praktik /tumindaking manembah inggih pangibadah ing saben dintenipun.                    Ing jagad kang kebak ing maneka warni kasangsaran, gangguan punika Gusti ngersakaken tiyang-tiyang ingkang setya, ingkang sumarah, ingkang ngibadah kanthi manah suci. Ing Markus 7:1–13; Gusti Yesus ngadhepi para Farisi lan ahli Torèt, ingkang ngagul-agulaken tradisi, ritual agami ngungkuli dhawuhipun Gusti. Punapa kita nate nengenaken tradisi-tradisi manungsa ngungkuli dhawuhipun Gusti? Punapa pangibadah kita tansah adhedhasar rasa sokur lan tresna? |*LES

Jemuwah, 12  Juni 2026 Minggu Limrah Pangentasan 4:27-31; Jabur 100; Lelakone Para Rasul 7:35-43 “Sira methuka Musa menyang ing pasamunan.” Rama Harun tumuli mangkat lan kepanggih karo Sang Musa ana ing gununge Gusti Allah, banjur diaras” (Pangentasan 4:27)SINERGI, LELADI  MARANG  GUSTI Piniji dening Gusti Allah kangge leladi kadosdene Nabi Musa punika estunipun ngremenaken, naning ugi nuwuhaken tanggel jawab ingkang boten entheng malah kepara awrat sanget. Awit saking punika, Gusti Allah tumuli ndahwuhi Rama Harun supados manggihi Nabi Musa, sung tetulung lan sacara sinergis tumut nyengkuyung leladi  kangge mimpin Umat Pilihan medal saking negari Mesir tumuju dhateng ing tanah Kanaan. “Anadene Pangeran Yehuwah wus ngandika marang Rama Harun, mangkene: “Sira methukna Musa menyang ing pasamunan.” Rama Harun tumuli mangkat lan kepanggih karo Sang Musa ana ing gununge Gusti Allah, banjur diaras.” (Pangentasan 4:27). Inggih mekaten Nabi Musa lan Rama Harun lajeng makarya sesarengan sacara sinergis, kekalihinipun sumadya kaagem dening Gusti Allah. Kekalihipun lajeng ngempalake para pangarsaning umat Israel dalah nelakaken pratandha-pratandha ingkang dadosaken umat sami pitados bilih Nabi Musa punia saestu utusanipun Gusti Allah. Piwucal ingkang kedah kita gatosaken inggih punika: (1) Gusti Allah boten nate  negakaken, mboten  ngutus piyambakan, Panjenenganipun mesthi paring mitra kangge makarya sesarengan, (2) Pribadi  ingkang manut, mituhu, lan pasrah,  setya punika mbikak  margi  tumrap panglipur lan pakaryan agung Gusti, (3) Nalika umat sadaya nampi pangandikanipun Gusti lumantar Nabi Musa, lajeng sami sumujud sumarah mring Gusti. Saklajengipun, kita kaatag supados “ngabekti kalawan sukarena” (Jabur 100), ngabekti dhumateng Gusti punika boten kanthi kapeksa ananging kanthi tulus lan bingah ing manah. (4) Ing salebeting nindakaken timbalanipun Gusti punika dipun betahaken kerja sama. Sumangga minangka para pandherekipun Sang Kristus kita sami  makarya sesarengan  lan makarya kanthi tatanan sinergis. Bab punika estu kita betahaken lan perlu kita kita tindakaken  kanthi permati. |*LES

Kemis, 11  Juni 2026 Minggu Limrah Pangentasan 4:18-23; Jabur 100; Ibrani 3:1-6 “Padha ngabektia marang Pangeran Yehuwah kalawan sukarena, padha sowan ing ngarsane kambi surak-surak!”  (Jabur 100:2)” ABDI INGKANG SETYA, PINILIH, BINERKAHAN GUSTI Saking paseksining Kitab Pangentasan 4, kita manggihaken bab wigati. Gusti Allah paring dhawuh supados Nabi Musa matur dhateng Pringon, bilih  bangsa Israel punika umat kagunganipun Gusti, “Israel iku putraningSun, iya putraning Sun pambajeng” (ayat 22). Tegesipun, Gusti nampeni umatipun boten namung minangka abdi, nanging minangka  para putra ingkang kinasih. Ing tadisi kabudayan Yahudi, putra kapisan punika nggadhahi kaluhuran lan tanggung jawab mirunggan, ing ngriki Gusti maringi  tanggel jawab saha ajining dhiri ingkang luhur dhateng umat pilihanipun. Ing jaman samangke, sesampunipun Gusti Yesus makarya, kita kaetang ugi minangka  umat kagunganipun Gusti. Umat ingkang piniji. Pramila kita punika ugi kaetang/ dipun angkat minangka putra-putri Allah, boten amargi pancen pantes, nanging amargi sih-rahmatipun Gusti. Punika ngajak kita nglapahi gesang kanthi ajrih lan tresna dhumateng Gusti, dados putra-putri ingkang ngluhuraken asmanipun Gusti.     Jabur 100 nimbali umat Allah: “Padha ngabektia marang Pangeran Yehuwah kalawan sukarena”  Ngabketi utawi ngawula ingkang sejati ngemu teges: setya bekti, sumuyud, boten ngresula. Nanging ngawula kanthi bungah, tulus, lan kebak panuwun sokur, awit kita mangertos sinten ingkang dipun bekteni. Inggih punika Panjenenganipun punika Gusti Allah ingkang nitahaken kita lan ngayomi kita. Wekasanipun, ngawula punika boten namung tumindak lahiriah, nanging minangka wujud katresnan, ngabdi, ngabekti lan saos sokur dhumateng Gusti.   Renungan ing kalodhangan punika nandhesaken bilih: (1) Gusti maringi kita ajining diri minangka putra-putri dalem, (2) Gusti nimbali kita tansah ngawula/ngabekti kanthi kabungahan lan tulus, (3) Sang Kristus punika Putranipun Allah ingkang sejati, Panjenenganipun dados dhasar iman kita. Menika dhedhasaripun timbalan kita saben dinten: Gesang minangka abdi ingkang setya, dados putra ingkang ajrih asih, lan umat ingkang ngluhuraken asmane Gusti. |*LES

Rebo, 10 Juni 2026 Minggu Limrah Hosea 14:1-9; Jabur 40:1-8; Mateus 12:1-8 MRATOBATA, NINDAKNA  WELAS  ASIH! “…  padha mratobata marang Pangeran Yehuwah, Allahmu, dene anggonmu keplesed iku marga saka kaluputanmu.” (Hosea 14:2) Sang Yehuwah Allah, nimbali para umat kagunganipun supados gersang ing salebeting pamratobat supados saged nindakaken welas asih tumrap sesami. Ing Kitab Hosea, kapratelakaken bilih umatipun Gusti dipun dhawuhake supados wangsul, mratobat, lan nyuwun pangaksami awit dosa-dosanipun. Nabi Hosea paring pangandika kanthi katresnan, bilih sanadyan tiyang Israel sampun nerak angger-anggeripun Gusti, Gusti Allah tetep mbikak korining pangapura lan paring sih-kadarman. Katresnanipun Gusti Allah punika boten winates.  Ing gesang kita punika, kathah kalepatan, kathah kekirangan, nanging Gusti kepareng paring pangaksami. Nanging, pangapuntening dosa punika kedah dipun tanpi kanthi sikep gesnag ingkang saestu mratobat, sanes namung pangucap, nanging mujudaken ewah-ewahan ingkang sejati. Paseksi wigati sinerat ing Jabur 40, kita sinau kadosdene Juru Masmur:  “Aku nganti-anti banget marang Sang Yehuwah…”. Punika nelakaken kesabaran ing salebeting ngantu-antu pitulunganipun Gusti. Amargi kadhangkala, Gusti Allah nguji lan ngasah kesabaran lan pangajeng-ajeng kita, ngantos dumugi wekdal ingkang katetepaken dening Gusti. Ingkang cetha ing tengahing kasangsaran, Gusti midhangetaken pandonga, pasambat kita. Gusti Allah ngentasaken kita saking “luweninging bilai”, lan mindahkaken kita ing “parang” ingkang teguh.  Tegesipun, iman boten mesthi paring urip linuwih, nanging paring tuwuhing raos pitados ingkang kukuh, amargi Gusti badhe nyekapi kabetahan kita  kanthi sedaya berkah ingkang rumentah. Para Farisi nggadhahi panginten bilih kesalehan punika dipun ukur saking pranatan/aturan, ritual, lan maneka warni larangan, nanging Gusti Yesus ngandharaken bilih katresnan lan welas asih punika ingkang langkung utama. Ritual ingkang tanpa katresnan badhe kecalan  maknanipun. Piwulang saking Mateus 12:1-8 punika nggigah kita supados boten namung manut aturan agami, nanging langkung-langkung gesang suci lan  nindakaken katresnan, welas asih, lan pangapunten tumrap sesami. Amin.|*LES