Minggu, 26 Juli 2026 Bacaan : Matius 13 : 31 – 33, 44 – 52 | Pujian : KJ. 400 ————————————————————————————————————————– “Yesus menyampaikan suatu perumpamaan lain lagi kepada mereka, kata-Nya: ‘Kerajaan Surga itu seumpama biji sesawi, yang diambil dan ditaburkan orang di ladangnya.” (Ayat 31) TIDAK SESEDERHANA ITU! Mahameru adalah puncak tertinggi Gunung Semeru, Jawa Timur, dengan ketinggian 3.676 mdpl, letaknya di kawasan Taman Nasional Bromo Tengger Semeru. Banyak para pendaki pergi untuk melihat keindahannya dan menikmati karya Sang Pencipta. Sebelum mencapai puncak, para pendaki juga disuguhi pemandangan alam yang memanjakan mata. Akan tetapi dalam praktik dan prosesnya untuk mencapai Mahameru tentu berbeda. Seseorang mudah saja berbicara atau menyampaikan ulang hasil pengamatannya dari internet atau sosial media, namun pada kenyataannya saat mendaki, perlu kesiapan diri dan mental yang utuh. Sebab untuk mencapai puncak Mahameru tidak semudah membalik telapak tangan, dibutuhkan perjuangan dan usaha keras agar bisa sampai pada tujuan. Bacaan kita hari ini merupakan penjelasan dan gambaran yang Yesus sampaikan kepada orang-orang yang ingin mengerti hal Kerajaan Allah dan cara hidup yang harus mereka jalani. Kerajaan Surga sendiri menunjuk pada pemerintahan Allah yang abadi di surga, tetapi kerajaan-Nya itu juga meliputi segala sesuatu yang terjadi di bumi. Perumpamaan tentang biji sesawi itu sendiri dimaksudkan agar setiap orang yang mendengar dapat memahami dengan benar dan utuh setiap maksud dan tujuan pesan yang disampaikan Tuhan Yesus. Dalam hal ini, Tuhan Yesus sedang menyampaikan proses dan dampak yang dirasakan oleh orang percaya, dibutuhkan iman yang sungguh dan kesetiaan dalam mengikut Tuhan Yesus. Bagian firman Tuhan ini secara sederhana tampak mudah sekali dilakukan, akan tetapi nyatanya tidak sesederhana itu. Ada banyak hal yang harus kita persiapkan dan lakukan, salah satunya dalam praktik hidup berkeluarga. Keluarga harmonis adalah dasar untuk melakukan dan melanjutkan karya Kristus di dunia. Dari keluarga yang harmonis akan mewujudkan kehidupan jemaat dan masyarakat yang baik. Jika keluarga kita terbiasa berbagi dan menjadi berkat bagi keluarga yang lain, maka tidak sulit bagi kita untuk melangkah menyatakan karya kasih Allah kepada orang lain di sekitar kita. Di bulan keluarga ini, mari kita berkomitmen untuk membangun keluarga GKJW yang hidup dalam terang kasih Allah. Kita hidup dengan saling mengasihi, membangun, dan mengampuni di antara keluarga kita. Mari kita wujudkan keluarga yang harmonis dan senantiasa memuliakan Allah. Amin. [YCDS]. “Jangan hanya melihat sampulnya, tetapi pelajari isi di dalamnya.”
Sabtu, 25 Juli 2026 Waosan : Jabur 119 : 129 – 136 | Pamuji : KPJ. 326 ————————————————————————————————————————– “Cahyanipun wedana Paduka mugi nyunarana abdi Paduka, sarta kawula mugi Paduka wulang bab pranatan-pranatan Paduka.” (Ayat 135) NDHEREK GUSTI ORA RUGI! Nalika taksih alit, kita dipun gulawentah tiyang sepuh kita wonten ing brayat. Kita dipun wucal bab kabecikan, sae punika ing pirembagan, tumindak, ugi tata krama. Tamtu ing salebeting panggulawentah punika wonten pangajeng – ajeng saking tiyang sepuh supados kita saged tuwuh dados tiyang diwasa lan migunani kangge sesami. Punika nedahaken bilih brayat minangka unit terkecil ing masyarakat dados papan kapisan anggen kita nampi piwucal bab kabecikan salebeting gesang. Kita saged tepang kaliyan Gusti Allah ugi awit saking panggulawentah tiyang sepuh bab iman Kristen dhateng kita. Kados dene Juru Masmur ing waosan kita samangke, ingkang nyariosaken bingahing manah saben tiyang ingkang manut lan netepi angger-anggeripun Gusti. Juru Masmur punika paring pitedah sok sinten kemawon tiyang ingkang mbikak manahipun lan purun dipun tuntun dening Gusti, piyambakipun badhe nampi kawilujengan saha kabingahan. Mila Juru Masmur nyeyuwun dhumateng Gusti supados Gusti Allah tansah nuntun lan nggulawentah dhateng piyambakipun. Piyambakipun nyuwun supados Gusti Allah tansah mucal bab pranatan-Ipun tumrap gesangipun. Maligi ing wulan brayat punika, kita kaajak supados nuwuhaken brayat ingkang mbangun turut dhumateng sadaya pranatanipun Gusti Allah. Punika, kita tindakaken mboten namung supados kita dipun anggep dados tiyang ingkang mursid utawi ketawis suci, nanging sadaya punika kita tindakaken supados ingkang kelampahan ing gesang kita punika namung miturut pranatan lan karsanipun Gusti. Kita ugi nggadhah pangajeng-ajeng nampi kabingahan ing gesang kita, kados dene Juru Masmur ingkang gesangipun dipun tuntun dening Gusti. Mangga sadaya punika kita tindakaken kanthi tulusing manah supados brayat kita saged tuwuh lan ngrembaka dados brayat ingkang kebak katentreman. Dados brayat ingkang dipun kanthi lan reksa dening Gusti, satemah gesang kita lan brayat kita manggihi tentrem raharja. Amin. [DW]. “Ndherek Gusti ora rugi, nyatane ndherek Gusti saya ayem atine. Mulane payo padha ndherek Gusti!”
KELUARGAKU: MENGERJAR AMBISI ATAU KEHENDAK ALLAH?
Jumat, 24 Juli 2026 Bacaan : 1 Raja-raja 1 : 38 – 48 | Pujian : PKJ. 288 ————————————————————————————————————————– “Tetapi, jawab Yonatan kepada Adonia, ‘Tidak! Tuan kita Raja Daud telah mengangkat Salomo menjadi raja, dan berkata demikian: Terpujilah TUHAN, Allah Israel, yang pada hari ini telah memberi seorang penerus duduk di atas takhtaku, dan aku sendiri masih boleh menyaksikannya.” (Ayat 43, 48) KELUARGAKU: MENGERJAR AMBISI ATAU KEHENDAK ALLAH? Kalau saudara diminta untuk membayangkan keluarga saudara, bagaimana keadaan keluarga saudara? Apakah harmonisatau justru broken home? Seringkali kita terpaku pada gambaran keluarga yang ideal: ayah harus dihormati, ibu harus dipahami, anak dituntut taat dan berhasil. Pertanyaannya, “Apakah keluarga kita sedang berjalan menuju kehendak Allah atau sedang mengamankan ambisi melalui tuntutan peran masing-masing?” Ada keluarga yang terlihat baik-baik saja, tetapi lelah. Semua peran dijalankan, semua aturan ditaati, semua kewajiban dipenuhi namun di balik itu, hubungan suami-isteri, orang tua-anak terasa tegang, mudah tersinggung, dan bernada penuh tuntutan. Dalam 1 Raja-raja 1:28–53, kita melihat pertarungan antara ambisi dan kehendak Allah. Adonia mengangkat dirinya sendiri menjadi raja. Ia menciptakan legitimasi, mengumpulkan dukungan, dan bergerak seolah-olah semuanya sudah sah. Ambisi selalu ingin cepat, ingin diakui, dan ingin dikukuhkan oleh orang lain. Daud di akhir hidupnya bertindak sebagai raja dan ayah. Ia mendengarkan kehendak Allah dan menaatinya, meski itu berarti ia melawan arus dan merapikan kekacauan yang dibuat Adonia anaknya sendiri. Dari keputusan Daud inilah, Salomo naik takhta. Yang menarik, keputusan yang lahir dari kehendak Allah tidak melahirkan kekerasan, tetapi kasih karunia. Salomo tidak menghabisi Adonia. Ia memberi kesempatan. Kasih karunia memberi ruang untuk pertobatan, bukan sekadar kemenangan. Di balik aturan, percakapan, dan konflik yang berulang, mungkin ada ambisi yang selama ini tidak kita sadari: keinginan untuk dimengerti tanpa mau mendengarkan, keinginan untuk ditaati tanpa mau mengasihi, keinginan agar keluarga berjalan sesuai rencana kita sendiri. Karena itu pertanyaannya bukan lagi, siapa yang benar atau siapa yang salah, melainkan: kehendak siapa yang sedang kita perjuangkan di dalam keluarga kita? Kehendak Allah tidak selalu membuat keluarga langsung harmonis, tetapi Ia selalu menuntun keluarga kita pada kasih karunia. Dari sanalah lahir keberanian untuk mengampuni, kerendahan hati untuk mendengarkan, dan kesediaan untuk saling menopang. Di sanalah keluarga berhenti saling menuntut, lalu belajar berjalan bersama, pelan, tidak sempurna, namun dipimpin oleh Allah. Amin. [MEA]. “Keluarga dipulihkan bukan ketika semua keinginan terpenuhi, melainkan ketika tunduk pada kehendak Allah.”
BRAYAT INGKANG NGLADOSI KANTHI TRESNA LAN TULADHA
Kamis, 23 Juli 2026 Waosan : 1 Korinta 4 : 14 – 20 | Pamuji : KPJ. 316 ————————————————————————————————————————– “Sabab kratone Gusti Allah iku ora awujud tembung, nanging wujud daya-kakuwatan.” (Ayat 20) BRAYAT INGKANG NGLADOSI KANTHI TRESNA LAN TULADHA Wonten satunggaling bapak ingkang mboten nate sayah paring pepenget lan panggulawentah dhateng anakipun. Pepenget punika kadangkala ndadosaken anakipun mboten remen lan kawratan. Nanging saksampunipun diwasa, anak punika matur, “Kala rumiyin kula mboten mangertos kenging punapa bapak duka, nanging sapunika kula sumerep bilih sadaya punika awit saking katresnanipun bapak dhateng kula.” Saking ilustrasi punika, kita mangertos bilih ing satunggaling brayat, katresnan sejati punika mboten namung kawujud mawi tembung-tembung ingkang alus, nanging langkung asring kawujud lumantar pepenget, panggulawenthah, saha tuladha gesang. Wonten ing 1 Korinta 4:14–20, Rasul Paulus minangka Bapa Rohani ngengetaken pasamuwan Korinta minangka anak-anak ingkang dipun tresnani. Rasul Paulus paring pepenget punika mboten karana duka nanging karana tresnanipun ingkang tulus dhateng pasamuwan Korinta. Rasul Paulus ngengetaken supados pasamuwan Korinta nuladha gesangipun. Piyambakipun negesaken bilih Kratoning Allah punika kasumurupan saking kakiyatanipun Gusti Allah ingkang makarya ing gesangipun umat. Mekaten ugi kulawarga Kristen kedahipun mboten namung nyariosaken iman kanthi tembung, nanging ugi nyekseni pakaryan lan katresnanipun Gusti Allah ing tumindak gesangipun saben dinten. Ing satengahing brayat Kristen, tiyang sepuh nggadhah tanggel jawab kangge ndidik putra-putrinipun ing katresnan. Brayat punika kedah dipun wangun adhedhasar kawicaksanan lan tuladha gesang. Awit putra-putri punika langkung gampil sinau lan niru tumindak tiyang sepuhipun tinimbang namung mirengaken pitutur tiyang sepuhipun. Bab iman, budi pekerti, saha gesang ingkang ajrih asih dhumateng Gusti Allah kedah dipun wiwiti saking tuladha nyata tiyang sepuh. Ing ngriki, brayat Kristen dipun timbali kangge nyariosaken iman kanthi tembung lan nyekseni pakaryan Gusti Allah lumantar tumindak gesang ingkang kebak katresnan. Brayat punika dados papan kapisan ing pundi iman dipun tandur lan dipun rimati. Lumantar katresnan, tuladha gesang ingkang sae, saha gesang ingkang pasrah dhumateng Gusti Allah, brayat punika saged dados berkah kangge sesami. Mangga dados brayat-brayat Kristen ingkang tansah ngladosi Gusti lan nresnani sesami srana tuladha. Amin. [AB]. “Lairna bab kang apik ana ing antaramu!”
ADIYUSWA BUKTI KESETIAAN IMAN
Rabu, 22 Juli 2026 Bacaan : Daniel 12 : 1 – 13 | Pujian : KJ. 375 ————————————————————————————————————————– “Banyak dari antara orang-orang yang telah tidur dalam debu tanah akan bangun: sebagian untuk mendapat hidup yang kekal, sebagian lagi untuk mengalami kehinaan dan kengerian yang kekal.” (Ayat 2) ADI YUSWA BUKTI KESETIAAN IMAN Reward and punishment merupakan sebuah sistem yang sudah lama dipakai. Di mana seseorang yang melakukan tugas dan tanggung jawabnya dengan baik, maka ia akan mendapatkan penghargaan. Sebaliknya seseorang yang malas bekerja dan tidak bertanggung jawab dengan tugasnya, maka ia akan mendapatkan hukuman atau sangsi. Sistem reward and punishment ini juga ada dalam kehidupan orang percaya. Sejak kecil sampai kita tumbuh dewasa, kita diajarkan tentang dosa dan keselamatan. Setiap orang yang berbuat baik, hidup seturut kehendak Tuhan, maka ia akan mendapatkan keselamatan. Sebaliknya jika ia hidup penuh dosa dan berbuat jahat, maka ia akan mendapatkan hukuman dalam neraka. Hal ini juga yang disampaikan Daniel dalam kitab yang ditulisnya. Kitab ini merupakan kitab yang mendasari konsep eskatologis manusia di tengah dunia. Daniel diberikan kesempatan oleh Tuhan untuk mengetahui tentang apa yang akan terjadi pada akhir zaman. Manusia akan terbagi menjadi dua kelompok, kelompok pertama adalah mereka yang tercatat namanya dalam buku kehidupan, yaitu mereka yang hidup seturut dengan kehendak Tuhan. Mereka akan mendapatkan keselamatan. Kelompok kedua adalah orang fasik, yaitu mereka yang hidupnya tidak setia, menyimpang dari kehendak Tuhan. Mereka akan mendapatkan penghukuman dari Tuhan. Dengan demikian konsep reward and punishment ini masih berlaku hingga akhir zaman. Kita bersyukur sebagai pengikut Kristus, nama kita tercatat dalam buku kehidupan sebagai penghuni kerajaan surga. Kita juga bersyukur hingga saat ini masih diberikan kesempatan hidup, baik kita yang anak-anak, dewasa, hingga adi yuswa. Hidup adalah anugerah yang Tuhan berikan kepada kita, maka mari kita jalani dengan sebaik-baiknya. Kita harus tetap setia mengikut Tuhan Yesus Kristus di sepanjang hidup kita. Di pekan adi yuswa saat ini, kita dapat belajar dari teladan hidup para adi yuswa, yang hidup dalam ketaatan dan kesetiaan kepada Tuhan Yesus. Mari kita meneladani kesetiaan iman para adi yuswa yang senantiasa semangat dan setia mengikut Tuhan Yesus. Amin. [roge]. “Tetap setia sampai akhir hidupku.”
KAMARDIKAN SAKING GUSTI
Selasa, 21 Juli 2026 Waosan : Galati 4 : 21 – 5 : 1 | Pamuji : KPJ. 351 ————————————————————————————————————————– “Supaya kita mardika temenan, Sang Kristus wus mardikakake kita. Awit saka iku ngadega kang jejeg lan aja gelem maneh dikalungi pasangan pangawulan.” (Ayat 1) KAMARDIKAN SAKING GUSTI Nalika taksih alit, kula asring ningali tiyang ngluku sawah ngangge kebo. Nalika ngluku, kebo punika dipun pasangi alat ingkang dipun wastani pasangan. Pasangan punika dipun pasang ing gulu kebo kalih supados kebo kalih punika saged mlampah sareng. Punika ugi dados sarana supados kebo punika saged mlampah manut pikajengipun bapak tani. Bilih dipun tingali, gesang kados kebo kalih punika kadosipun mboten sekeca karana mboten nggadah kebebasan. Sanadyan lampahipun leres ananging nyanggi momotan lan mboten nggadhah kebebasan. Mekaten gesangipun tiyang ingkang dereng mardika miturut seratipun Rasul Paulus ing Galati. Tiyang pitados ing kutha Galati punika maneka warni kawontenanipun, wonten tiyang Yahudi, tiyang Yunani, tiyang mardika lan ugi batur. Ananging ingkang dados masalah: tiyang Yahudi ndadosaken Torah minangka identitas ingkang utami. Dados bilih wonten tiyang ingkang mboten nindakaken Torah, punika lepat, mboten tetak punika ugi lepat. Lajeng tiyang Yunani lan sanesipun ingkang mboten nindakaken Torah kados tiyang ingkang lepat. Ing ngriki, Rasul Paulus ngengetaken bilih iman dhumateng Gusti Yesus Kristus punika mboten mbenten-bentenaken antawis tiyang ingkang ngugemi Torah utawi mboten, awit sadaya tiyang pitados katunggilaken ing Gusti Yesus. Punika dados prekawis ingkang wigati supados para tiyang pitados punika mardika, mboten gesang miturut Torah nanging srana iman pitados dhumateng Gusti Yesus lan nindakaken Sabdanipun. Wonten gesang kita ing wanci sapunika, kita asring taksih manggihi prekawis kados ing pasamuwan Galati. Kita gesang ing pasamuwan taksih wonten kelompok-kelompok ingkang mandeng pranatan dados ingkang paling penting, lajeng gesangipun namung hitam-putih, mboten dipun sarengi kaliyan katresnan. Taksih wonten tiyang Kristen ingkang nggadah pemanggih, “pokoke pitados Gusti Yesus, uripku bakal slamate,” nanging gesangipun taksih tebih saking karsanipun Gusti. Kita punika sampun dipun tebus, sampun mardika, mangga kita ginakaken kamardikan kita srana mbabaraken katresnan awit nindakaken katresnan punika wujud saos sokur kita dhumateng Gusti Yesus. Amin. [BWP]. “Samangkya kita mardika, rinuwat saking dosa, ngegungken bekti mring Gusti wah asih mring sesami.” (KPJ. 351)
KEKUATAN DI MASA SENJA
Senin, 20 Juli 2026 Bacaan : Nahum 1 : 1 – 13 | Pujian : KJ. 413 ————————————————————————————————————————- “TUHAN itu baik; tempat perlindungan pada waktu kesusahan; Ia memperhatikan orang-orang yang berlindung pada-Nya.” (Ayat 7) KEKUATAN DI MASA SENJA Masa senja sering dipandang sebagai masa yang menurun: tubuh tidak lagi sekuat dalu, ingatan tidak setajam dulu, dan langkah tidak secepat masa muda. Namun bagi orang percaya, masa senja bukanlah masa kehilangan makna, melainkan masa memperdalam iman dan pengharapan. Pekan Adi Yuswa mengajak kita untuk melihat kembali perjalanan hidup bersama Tuhan dan menemukan bahwa kekuatan sejati kita tidak pernah berasal dari diri sendiri, melainkan dari Allah yang setia. Oleh karena itu, di tengah segala keterbatasan kita, Tuhan tetap menjadi sumber kekuatan dan perlindungan kita. Kitab Nahum ditulis dalam konteks ancaman dan ketidakpastian. Bangsa Yehuda hidup dalam bayang-bayang kekuasaan Asyur yang menindas. Di tengah situasi itu, Nahum menyampaikan pesan tentang siapa Allah itu. Allah digambarkan sebagai Allah yang cemburu dan pembalas terhadap kejahatan, namun sekaligus Ia adalah Allah yang panjang sabar dan besar kuasa-Nya. Gambaran ini menegaskan bahwa dunia tidak dibiarkan berjalan tanpa arah; Ia tetap memegang kendali atas sejarah dan kehidupan umat-Nya. Ayat 7 menyebutkan, “TUHAN itu baik, Ia adalah tempat pengungsian pada waktu kesusahan, Ia mengenal orang-orang yang berlindung kepada-Nya.” Tentu ayat ini sangat bermakna dan memberi kekuatan. Setelah melewati begitu banyak musim kehidupan, sukacita dan duka, keberhasilan dan kegagalan, Tuhan menyatakan bahwa Ia mengenal setiap orang yang setia berlindung kepada-Nya. Tidak ada satu pun air mata, doa, atau perjuangan hidup yang luput dari perhatian-Nya. Nahum juga mengingatkan bahwa sejatinya kuasa manusia dan kekuatan duniawi ada batasnya. Musuh yang tampak besar dan menakutkan pada akhirnya akan berlalu. Sebaliknya, Tuhan yang kekal tetap teguh. Ini menjadi pengharapan bagi para adi yuswa. Ketika kekuatan fisik berkurang, iman justru semakin dikuatkan. Ketika peran-peran lama mungkin tidak lagi dijalani, kesaksian hidup yang setia menjadi berkat bagi generasi berikutnya. Di masa senja, Tuhan tidak meninggalkan umat-Nya. Ia tetap menjadi benteng, penghibur, dan sumber damai. Pekan Adi Yuswa saat ini mengajak kita untuk terus bersandar kepada Tuhan, sebab di dalam Dia ada kekuatan yang tidak pernah pudar sampai akhir kehidupan. Amin. [asen]. “Di masa senja, Tuhan tetap menjadi sumber kekuatan.”
SABOTASE
Minggu, 19 Juli 2026 Waosan : Mateus 13 : 24 – 30, 36 – 43 | Pamuji : KPJ. 115 ————————————————————————————————————————– ‘’Nanging nalika wong-wong padha turu kabeh, satrune teka nyebar wiji alang-alang ing tengahe gandum banjur lunga.’’ (Ayat 25) SABOTASE Menawi kita remen dhateng cariyos bab politik lan operasi intelejen, tamtu kita mangertos ukara “sabotase.” Ukara sabotase punika tegesipun tumindak ngrisak ingkang dipun lampahi sacara sengaja, karancang sacara sesidheman kangge ngawonaken mengsah. Sabotase punika saged kita panggihi kados ing babagan militer, politik, teknologi, ugi psikologi. Tujuanipun supados pihak mengsah nggadahi posisi ingkang lemah satemah gampil dipun kawonaken. Menawi mboten dipun sabotase tamtu pihak mengsah langkung kiyat satemah mboten saged dipun serang. Ningali tumindak ingkang makaten, kita tamtu sarujuk menawi sabotase punika lampah julig lan licik krana dipun lampahi sacara sesidheman. Waosan kita ing dinten punika nyariyosaken bab pasemonipun Gusti Yesus magepokan kaliyan tuwuhipun alang-alang ing satengahipun gandum. Swaunipun taneman karancang sae namung gandum kemawon, ananging krana wonten sabotase ing satengahing lampah, ndadosaken pategilan punika kaancam badhe risak lan gagal panen. Nemahi kahanan kados mekaten, kita saged ningali bentenipun sikep antawis bendara lan baturipun. Batur ingkang nggarap pategilan punika sami nggadahi pamanggih supados alang-alang punika enggal-enggal dipun bedholi, dene bendaranipun milih nengga ngantos wancinipun panen, nembe saged dipun pisah antawisipun alang-alang kaliyan gandum. (Ay. 30). Pranyata pilihan Sang Bendara punika langkung wicaksana krana mboten ndadosaken gandumipun risak sanadyan sampun kenging sabotase. Makaten ugi wonten ing salabeting gesang padintenan kita tamtu nate ngraosaken sabotase saking pihak-pihak tartamtu ingkang mboten remen kaliyan kita. Sadaya punika angkahipun supados kita risak. Menawi pilihan lampah gesang kita lepat, tamtu babdhe ndadosaken karisakan punika sansaya nemen. Ing ngriki kita kedah sabar lan ningali kahanan sacara lerem, masalah punika sekedhik mbaka sekedhik kita udari. Kita nyuwun kawicaksanan saking Gusti Allah supados saged namtokaken pilihan ingkang pas, miturut karsanipun Gusti, satemah kita saged ngrampungaken masalah kita punika. Sumangga kita tansah pitados lan sumendhe dhumateng Gusti awit namung Panjenenganipun ingkang tansah nganthi lan nulungi kita. Amin. [ADS].“Sumendhe dhumateng Gusti dados sumbering kakiyatan lan kawicaksanan.”
FIGUR BAPAK
Sabtu, 18 Juli 2026 Bacaan : Mazmur 86 : 11 – 17 | Pujian : KJ. 389 ————————————————————————————————————————– “Tetapi Engkau, ya Tuhan, Allah penyayang dan pengasih, panjang sabar dan berlimpah kasih dan setia.” (Ayat 15) FIGUR BAPAK Kidung Jemaat 389 bait satu dibuka dengan lirik sederhana namun sangat dalam: “Besarlah kasih Bapaku, selalu melingkupiku; di mana-mana diriku diasuh-Nya.” Bayangkan seorang anak kecil yang berjalan di tengah keramaian. Ia mungkin belum sepenuhnya paham arah tujuan. Namun ia berjalan dengan tenang karena tangannya digenggam erat oleh bapaknya. Anak itu tidak selalu melihat wajah bapaknya, tetapi ia merasakan kehadiran dan perlindungannya. Kasih Bapa yang digambarkan dalam lagu ini bukan kasih yang sesekali muncul, melainkan kasih yang selalu melingkupi. Allah tidak hanya hadir di saat umat-Nya beribadah, tetapi di setiap saat. Pada baris selanjutnya disebutkan, “Di mana-mana diriku diasuh-Nya”. Lirik menegaskan bahwa relasi Allah sebagai Bapak bersifat personal dan berkelanjutan. Lirik ini mengajak kita masuk ke dalam pengalaman iman yang sama bahwa kita hidup di dunia yang luas dan kadang membingungkan, tetapi kita dilingkupi oleh kasih Bapa Surgawi yang setia, yang tidak pernah melepaskan genggaman tangan-Nya. Mazmur 86:11–17 memperdalam pemahaman ini. Pemazmur memohon, “Tunjukkanlah jalan-Mu, ya TUHAN, supaya aku hidup menurut kebenaran-Mu.” Doa ini adalah doa seorang anak kepada Bapa yang rindu dibimbing, bukan sekadar ditolong. Di tengah tekanan ancaman dan kerapuhan, Pemazmur menyebut Tuhan Allah “pengasih dan penyayang, panjang sabar, dan berlimpah kasih dan setia.” Inilah figur bapa yang sejati: bukan bapa yang meniadakan penderitaan, tetapi bapa yang hadir untuk menguatkan anak-Nya melewati penderitaan. Ilustrasi lagu dan ungkapan Mazmur hari ini menjadi sangat relevan pada Pekan Adi Yuswa saat ini. Melalui KJ. 389 ini, kita diingatkan sebagai Adi Yuswa, setua apapun kita, tetap ada Allah yang menjadi Bapa kita. Di tengah dunia yang sering kehilangan figur bapak, baik karena luka keluarga, kekerasan, atau ketidakpedulian, Tuhan Allah adalah Bapa yang mengasihi kita. Ia kekal, tidak tergantikan oleh usia dan tidak dibatasi waktu. Karena itu, kita sebagai orang percaya, baik muda maupun lanjut usia, marilah kita hidup dalam pengharapan yang sama bahwa kita memiliki Bapa Sorgawi yang setia dan mengasihi kita untuk selama-lamanya. Amin. [YOPI]. “Bapak adalah cinta pertama bagi putrinya dan sahabat pertama bagi putranya.”
GONDHELANING GESANG
Jumat, 17 Juli 2026 Waosan : Yesaya 44 : 9 – 17 | Pamuji : KPJ. 123 ————————————————-———–————————————————————– “Wong kang gawe reca iku kabeh tanpa guna, sarta barang-barang kang disenengi iku ora ana paedahe. Kang nyembah reca iku padha ora ndeleng lan ora sumurup apa-apa, mulane bakal padha kawirangan.” (Ayat 9) GONDHELANING GESANG Ing lampah gesang kita sadinten-dinten, kita mbetahaken gondhelan ingkang kukuh supados gesang kita karaos ayem tentrem. Ananging, kadangkala gondhelan gesang kalawau mawujud dados brahala ing gesang kita. Contonipun kados: kalenggahan, bondo ndonya, kapinteran, lsp. Sanadyan sadaya punika saged paring wangsulan tumrap sadaya kahanan lan kabetahan gesang kita ananging menawi kita mboten waspada, sadaya gondhelan punika malah ndadosaken sesambetan kita kaliyan Gusti Allah malah sansaya tebih. Nabi Yesaya paring pameca tumrap bangsa Israel ingkang pitados dhateng kakuwataning reca. Sejatosipun reca punika kacipta dening tanganing manungsa, mboten nggadhahi daya kakiyatan, mboten saged ningali, mirengaken, ngraosaken, punapa malih badhe paring kawilujengan dhateng manungsa. Pitakenanipun, lajeng kenging punapa dipun sembah? Kangge nabi Yesaya, tiyang ingkang nyembah reca punika tiyang ingkang mboten wicaksana awit nyembah titahipun piyambak. Pramila sok sintena tiyang ingkang nyembah reca punika sejatosipun mboten wonten ginanipun awit piyambakipun mboten pitados dhumateng Gusti Allah. Miturut nabi Yesaya, ingkang kedah dipun sembah manungsa punika namung Gusti Allah ingkang nitahaken jagad raya lan saisinipun. Namung Gusti Allah ingkang ngrimati lan paring kawilujengan dhateng sadaya titah-Ipun. Dhawuhipun Gusti lumantar nabi Yesaya dinten punika dados pangatag lan pepenget kangge kita sadaya, sampun ngantos kita minangka umatipun Gusti kecalan kawicaksanan lan nyembah brahala. Sumangga kita niti priksa gesang kita, punapa kita taksih ngandelaken Gusti, punapa kita malah ngandelaken brahala ingkang mawujud kasugihan, kapintenan, kalenggahan kita? Saking ngriki, kita kedah mbikak manah lan pikiran kita, nyenyuwun kakiyatan lan kawicaksanan dhumateng Gusti supados kita dipun tebihaken saking mawarni-warni goda rencana ingkang saged ngrisak lan nebihaken sesambetan kita kaliyan Gusti. Mangga kita tansah pitados namung dhumateng Gusti Allah, awit namung Gusti Allah ingkang dados gondhelaning gesang kita ingkang sejati. Amin. [RAL]. “Ananging Kratoning Allah lan kasampurnane iku padha upayanen dhisik, nuli samubarang iku mau kabeh bakal diparingake marang kowe.”
